Krappe suikermarkten zorgen voor hoge prijzen
In 2023 zijn de mondiale suikerprijzen flink gestegen. De termijnmarkt voor zowel ruwe als witte suiker zijn opgeklommen tot het hoogste niveau van het afgelopen decennium. Onder meer wegens tegenvallende oogsten en krapte in vrij beschikbare suiker zien we afgelopen weken dat dit hoge prijsniveau standhoudt. Inmiddels is het weersfenomeen El Niño bevestigd. Dit zorgt voor een krapper marktvooruitzicht voor 2024. In de EU-27 kijken we na een relatief lage suikerproductie in ‘22/’23 naar een valse start van het nieuwe groeiseizoen. De krappe marktsituatie zet zich daarom voort.
Wereld
De suikerprijzen op de termijnmarkten hebben zich de afgelopen maanden in een opgaande trend begeven. In het eerste kwartaal van 2023 zijn recordhoogtes aangetikt. Inmiddels stabiliseren de prijzen zich na een kleine prijscorrectie op een hoog niveau. Dit geldt voor zowel de witsuikerprijs als die van ruwe suiker.
Een belangrijke reden hiervoor is dat diverse belangrijke suikerproducerende regio’s lager dan verwachte opbrengsten realiseerden. Met name India en Thailand vielen tegen. Ook verschillende kleine(re) suikerproducerende regio’s laten teleurstellende opbrengsten zien. In Brazilië was het beeld iets anders. Daar wordt inmiddels zo veel als mogelijk suiker geproduceerd. Ondanks een grote productiestijging is dit niet toereikend om de wereldmarkt van voldoende suiker te voorzien.
Markt in de EU-27
Valse start van groeiseizoen
Inmiddels is het groeiseizoen in de EU-27 van de bieten weer onderweg. In de belangrijkste Europese teeltgebieden is de uitzaai vertraagd met zo’n 2 tot 3 weken ten opzichte van het langjarig gemiddeld. In Frankrijk, de Benelux en Duitsland is dit de meest vertraagde uitzaai van deze eeuw.
Vanwege de grotere hoeveelheden regen in de winter en de eerste maanden van 2023 is de grondwaterstand op veel plaatsen hersteld. Deze positieve ontwikkeling staat in schril contrast met de nu heersende droogte. Sinds begin mei heeft het praktisch niet geregend. Dit in combinatie met hoge zonkracht en straffe noorderwind zorgt voor uitdroging van de bovenste grondlagen. Vanwege de late uitzaai zijn veel kleine bietenplantjes extra kwetsbaar voor deze droogte.
EU-27 areaal bieten in 2023
Officiële areaalgetallen zijn nog niet gepubliceerd. Echter het areaal lijkt te zijn gestabiliseerd en met zo’n 0,5% tot 1,5% licht te zijn gegroeid. Vooral in Polen en Spanje is er flink areaal bijgekomen, terwijl in Frankrijk het areaal met ruim 5% is gedaald. In Nederland is het areaal fractioneel gedaald naar 83.500 hectare.
Netto-importeur
De EU-27-suiker voorraad landt volgens de Europese Commissie eind 2022/2023 op 1,236 mln. ton. Dit is lager dan de eindvoorraad van 2021/2022 (1,519 mln. ton), maar fractioneel hoger dan het niveau in 2020/2021 (1,219 mln. ton).
Figuur 1
Afgelopen maanden zijn de suikerimporten in de EU-27 sterk toegenomen. In de eerste zeven maanden van dit suikerjaar (oktober – april) is de suikerimport met ruim 1,6 mln. ton al hoger dan over het gehele 2021-2022 jaar. Deze importen zijn nodig om de teleurstellende bietsuikerproductie in relatie tot de marktvraag aan te vullen. Opvallend is dat Oekraïne het afgelopen jaar veel suiker naar de EU-27 heeft geëxporteerd, inmiddels ruim 250.000 ton. Aangezien de Oekraïense regering van 5 juni tot medio september een exportverbod op suiker heeft afgekondigd, zal dit volume amper stijgen.
Verwachtingen
Het is nog ongewis welke impact inflatie en hogere suikerprijzen hebben op suikerconsumptie. Er is vraagterugval in sommige segmenten zichtbaar, terwijl andere segmenten juist een toename in vraag laten zien.
De ontwikkeling van het groeiseizoen in combinatie met de verwachte fractionele stijging van het areaal zorgen voor de verwachting dat de EU op weg is om voor het zesde jaar op rij een netto-importeur te worden.
De noodzaak voor importen van suiker is aanwezig en de relatieve beschikbaarheid op de wereldmarkt is laag. Dit maakt dat suikerprijzen in de EU-27 voldoende hoog zullen moeten zijn om voldoende importen aan te trekken. Anderzijds zullen ook bietenprijzen hoog moeten blijven. De vooruitzichten van behoorlijk hogere bietenprijzen hebben slechts beperkt geleid tot areaalstijging. De kosten en (teelt) risico’s zijn voor akkerbouwers sterk gestegen, terwijl gewasalternatieven ook financieel interessant zijn.
Zekerstellen van de beschikbaarheid van suiker lijkt in de huidige marktcontext in ieder geval een belangrijk thema.