Suikervoorraad in EU-27 historisch krap
COVID-19 heeft ook effecten op de suikermarkt, al lijken deze redelijk beperkt te blijven. Klimatologische omstandigheden en weersextremen bepalen nog steeds de voornaamste teneur. Dit geldt ook in de EU. De Europese Commissie verwacht dat aan het einde van dit suikermarketingjaar (oktober-september) de eindvoorraad historisch krap is. Importen en de nieuwe bietenoogst kunnen slechts beperkt soelaas bieden. Hierdoor lijkt de krappe marktsituatie zich voort te zetten tot in 2021/2022.
Wereld
In Nederland wordt COVID-19 langzaam meer beheersbaar. Mondiaal zien we echter een wisselend beeld. In de twee grootste suiker producerende landen, Brazilië en India, grijpt COVID-19 nog om zich heen. Vooralsnog heeft dit beperkt invloed gehad op de suikerproductie.
De duur en omvang van de lockdowns hebben wel een (beperkt) verlagend effect gehad op de mondiale suikerconsumptie. Vooral in gebieden met strenge lockdowns is het consumptiepatroon wat verschoven van ‘out of home’ naar thuisverbruik. Ook is het consumptiepatroon verschoven door de beperking van het toerisme. Het lijkt dat het consumptie effect in de meer ontwikkelde landen een groter effect heeft. In sommige ontwikkelingslanden is zelfs juist een extra consumptiestijging vastgesteld. Per eindproductsegment zijn er eveneens flinke verschillen waarneembaar.
Uiteindelijk lijkt het netto effect op de totale suikermarkt redelijk beperkt. ISO heeft eind mei namelijk het verwachte mondiale suikertekort voor 2020/2021 verlaagd naar 3,1 mln. ton. Eind vorig jaar was de schatting een tekort van 3,5 mln. ton. Voor het volgende suikermarkt jaar, 2021/2022, verwacht ISO op dit moment een klein tekort. De meeste marktanalisten voorspellen echter een beperkt overschot. De marktconsensus is op dit moment een vrij gebalanceerde markt.
(Klik op de figuur om te vergroten.)
De weersomstandigheden zullen de komende maanden bepalen hoe de aanbodzijde uiteindelijk vorm krijgt. Vooralsnog zijn de droogte in Brazilië en de regenperiode in Azië de belangrijkste weergerelateerde ontwikkelingen om te volgen.
EU-markt
De afgelopen bietsuikercampagne is in de EU teleurstellend verlopen. De Europese Commissie stelt de bietsuikerproductie in de meest recente schatting op 15,3 mln. ton. Exclusief de UK kwam de EU oogst niet verder dan 14,4 mln. ton. Dit is zo’n 11% lager dan het voorgaande jaar. Tevens is dit het laagste productiecijfer van het afgelopen decennium.
Door de geringe oogstomvang dit jaar is suiker beperkt beschikbaar. Ondanks COVID-19 en een hiermee samenhangende suikerconsumptiedaling vermindert de geschatte eindvoorraad van dit suikermarketingjaar tot een historisch laag niveau van circa 1,15 mln. ton.
(Klik op de figuur om te vergroten.)
Deze beperkte beschikbaarheid kan worden verhoogd door enerzijds import van suiker en anderzijds verse suiker van de eerstvolgende bietencampagne. Ook aan de consumptiekant kan verschuiving plaatsvinden, waardoor de beschikbaarheid toeneemt of afneemt. Al deze factoren beoordelend, lijkt de krappe marktsituatie zich ook in 2021/2022 voort te zetten. De EU is op weg om voor het vierde jaar op rij een netto-importeur te worden.
Importen onder druk
Dit suikermarketingjaar loopt de import zo’n 30% achter op vorig jaar. Een reden hiervoor is dat de importen door de UK met een suikerraffinaderij niet meer in de EU-cijfers is opgenomen. Bovendien, en meer van belang, is er weinig importsuiker beschikbaar. Veel traditionele gebieden voor EU-suikerimport, zoals Mauritius, hebben te maken gehad met ongunstige weeromstandigheden. Hierdoor hebben zij minder suiker voor de EU beschikbaar. Daarnaast kunnen diverse landen dankzij de aangetrokken prijzen op de wereldmarkt en behoorlijk toegenomen transportkosten naar de EU, hun suiker winstgevender elders verkopen. De door de Europese Commissie verwachte suikerimport van circa 1,6 mln. ton lijkt op dit moment ruimschoots niet gehaald te worden. Met nog maar vier maanden te gaan dit suikermarketingjaar staat de teller van import slechts op circa 0,87 mln. ton. Hierdoor staat de beschikbaarheid van suiker verder onder druk. De lagere verwachte import zit echter nog niet officieel in de geschatte eindvoorraad versleuteld.
(Klik op de figuur om te vergroten.)
Onzekerheid nieuwe oogst
Na een teleurstellend groeiseizoen en dito opbrengst voor bietentelers afgelopen jaar, daalt het EU-areaal suikerbieten verder in 2021. De precieze getallen van de Europese Commissie ontbreken nog. Een EU-daling tussen de 1% en 2% lijkt waarschijnlijk. Vooral in Frankrijk heeft de areaalreductie flink doorgezet met meer dan 5%. In Duitsland lijkt het areaal licht te stijgen. De veelbelovende start van het groeiseizoen is vrijwel volledig ongedaan gemaakt door de periode met (nacht)vorst in april. Het koude voorjaar zorgde voor een trage start van de bietengroei. Begin juni is daarentegen sprake van groeizame weersomstandigheden. De gemiste groei is echter niet zomaar ingehaald. Overvloedige neerslag in onder meer Polen heeft voor schade gezorgd.
De Europese Commissie gaat in haar gewasmonitor – MARS - uit van een vrij gemiddelde opbrengst versus het langjarig gemiddelde. Het groeiseizoen is nog lang. Daardoor blijft de oogstomvang nog geruime tijd onzeker. De daling van het areaal heeft de verwachte productie voor 2021/2022 in ieder geval negatief beïnvloed.
Verwachtingen
De Europese Commissie heeft in haar laatste schattingen de consumptie van suiker met ca. 1% verlaagd (zo’n 150.000 ton). Dit vanwege de verlengde lockdowns in veel Europese landen. De lagere vraag zorgt voor meer beschikbaarheid van suiker. Maar er is nog veel onzekerheid over het daadwerkelijke consumptieniveau, zowel tijdens de lockdowns als erna. Versoepeling van de maatregelen en het aantrekkende toerisme kunnen consumptie verhogend uitpakken, waardoor de marktvraag deels herstelt naar pre-COVID niveaus. De huidige voorraad blijft uitzonderlijk laag, vergeleken met voorgaande jaren.
(Klik op de figuur om te vergroten.)
Zelfs met een goede oogst vullen deze voorraden langzaam aan. Temeer omdat export ook kansen biedt voor de EU. Hoewel de exportvolumes laag zijn, trekken de exportprijzen aan. De Europese Commissie publiceerde over de maand maart 2021 namelijk een gemiddelde exportprijs (buiten de EU-27) van € 505 per ton FOB voor witsuiker. Er is echter amper suiker beschikbaar voor export.
Ondanks de vele onzekerheden aan zowel aanbod- als consumptiekant, is het zeer waarschijnlijk dat de krappe marktsituatie in de EU voortduurt tot in ieder geval 2021/2022.
