EU blijft netto-importeur van suiker
De COVID-19 pandemie en de (overheids)maatregelen daaruit volgend hebben de wereldmarkt voor suiker beïnvloed. Zo is het patroon van mondiale suikerconsumptie gedeeltelijk veranderd. Daarnaast maken Braziliaanse producenten vanwege de crisis op de oliemarkt meer suiker en minder ethanol. Deze unieke dynamiek valt samen met – wederom - uitzonderlijke weersomstandigheden. Ten eerste is een ‘La Niña’ weersfenomeen recent afgekondigd. In de EU speelt de afgelopen droge zomer de bietenoogst parten. Daardoor produceert de EU voor het derde jaar op rij niet genoeg om aan de EU-consumptie te voldoen. De EU blijft daardoor een netto-importeur van suiker.
Brazilië
Door COVID-19 is de vraag naar olie flink ingezakt. Dit gaf prijsdruk. Inmiddels is de prijs van olie iets hersteld tot ongeveer $40 per barrel. Braziliaanse suikerrietverwerkers hebben hierdoor de ethanolprijs flink zien teruglopen. Voor hen is het daarom interessant zoveel mogelijk suiker te maken. Dit jaar produceren de Braziliaanse in hun voornaamste productiegebied (Centre-South) zo’n 37 mln. ton suiker, dit is circa 10 miljoen ton méér dan vorig jaar in ditzelfde gebied.
Op dit moment kijkt de hele suikerwereld naar Brazilië. Zo’n 70% van de mondiaal geëxporteerde ruwe suiker wordt nu verscheept vanuit Braziliaanse havens. Logistieke verstoringen daar (door COVID-19) kunnen een grote impact hebben op de beschikbaarheid van suiker elders in de wereld.
Op dit moment is het ook zéér droog in Brazilië. Dit lijkt nu al impact te hebben op de kwaliteit van het suikerriet voor volgend jaar. Daarnaast bedreigen branden in het Amazonegebied sommige teeltregio’s van suikerriet. Een kleinere productie volgend jaar in Brazilië ligt in het verschiet.
La Niña
Eind september heeft het Australische Meteorologische Bureau een La Niña verschijnsel afgekondigd. La Niña is het ‘zusje’ van El Niño. Dit weersfenomeen veroorzaakt in het algemeen hevige neerslag in Azië en Australië en droogte in Amerika.
De intense regenperiodes geven zorgen voor bijvoorbeeld de Australische suikersector. Deze vreest een deel van de oogst niet te kunnen doen. Voor Thaise suikerriettelers kan het weer juist een uitkomst zijn. In twee jaar tijd heeft de intense droogte daar de oogst bijna gehalveerd, van ruim 14 mln. ton suiker tot circa 7 mln. ton.
Wereld
De COVID-pandemie heeft een fors effect op de wereldsuikerbalans. Enerzijds aan de vraagzijde, anderzijds aan de aanbodzijde. Eerder dit jaar werd nog een flink tekort voorzien van ruim 10 miljoen toen. Dit is bijgesteld. Er is nu sprake van een kleiner(verwacht) tekort. Voor volgend jaar lijkt de wereldsuikerbalans grotendeels in evenwicht, echter nog wel in tekortsituatie. Maar met de onvoorspelbaarheid van COVID-19 en de intrede van een La Niña weerseffect is het nog enigszins koffiedik kijken naar die balans in 2021 en de periode daarna.
EU-productie
In de EU zijn veel suikerproducenten hun bietencampagnes later gestart dan voorgaande jaren. Dit komt omdat de bietenteelt in veel regio’s te maken had met stevige uitdagingen. Met name in Frankrijk hebben droogte en het vergelingsvirus om zich heen gegrepen. Daardoor hebben telers soms tot wel 50% minder opbrengst per hectare. In andere teeltgebieden, zoals Oostenrijk, is er juist een bovengemiddelde opbrengst per hectare.
Al met al lijkt de Europese suikerproductie in 2020/2021 af te stevenen op wéér een lager niveau dan vorig jaar. Enerzijds door een daling van het areaal met ongeveer 2,3%. Anderzijds door een geschatte EU-opbrengst onder het vijfjarig gemiddelde van circa -2% (volgens MARS, Crop monitoring service van de Europese Commissie).
EU-consumptie
Het is ingewikkeld suikerconsumptie voor de hele EU te meten. Volgens schattingen neemt de suikerconsumptie in de EU door COVID-19 af met 2% tot 5%. Dit hangt mede af van de impact van de tweede golf. Ondanks deze consumptiedaling door COVID-19 wordt er minder suiker geproduceerd dan geconsumeerd. De EU is wederom netto-importeur. Dit effect is dit jaar sterker omdat een deel van de bieten wordt verwerkt tot ethanol. De ethanolprijs in de EU is historisch hoog. Hierdoor maximaliseren EU-producenten de ethanolproductie, ten koste van de suikerproductie.
Brexit
De uitkomst van Brexit blijft onzeker. Op dit moment is er beperkt zicht op een handelsovereenkomst. Met het mogelijk wegvallen van de UK-markt verliest de EU een potentieel afzetgebied. De UK is (ook) een netto-importeur van Europese suiker. Maar zelfs bij een harde Brexit blijft de EU een netto-importeur van suiker. Ter illustratie: dit suikerjaar (2019/2020) belandt de suikerexport op een historisch laag volume van 0,8 mln. ton. Terwijl de importen rond de 1,85 mln. ton uitkomen.
Verwachtingen 2021
Op dit moment zijn er veel onzekerheden in de suikermarkt. COVID-19 en de daarbij behorende maatregelen maken de ontwikkeling van de suikerconsumptie lastig te schatten. In dit kader ligt verwachte eindvoorraad suiker ligt om en nabij het langjarig gemiddelde.
Voor 2021 kijken telers kritisch of ze bieten willen telen. Enkele jaren van droogte achter elkaar, met allerhande ziektes en plagen in de bietenteelt, stellen de telers op de proef. Dit wordt versterkt door zeer lage bietenprijzen. Daardoor zien in diverse Europese gebieden telers een negatieve marge op hun bietenteelt. De interesse om bieten te telen in sommige regio’s staat dan ook flink onder druk. Fabriekssluitingen in de EU zetten daarnaast ook door. Wellicht is dit de voorbode van wederom een jaar waarin de consumptie in de EU groter is dan de productie.
