Het gebruik van suikerbiet voor biobased materialen en de gevolgen hiervan voor de voedselzekerheid
Renewable Carbon Initiative (RCI), een initiatief waar Cosun Beet Company lid van is, publiceert nieuwe inzichten rondom een kwestie waar volop over gedebatteerd wordt, en dringt aan op zorgvuldige, op bewijzen gebaseerde argumenten. In zijn laatste publicatie presenteert het RCI gegevens waaruit blijkt dat het gebruik van voedsel- en voedergewassen voor andere toepassingen dan voedingsmiddelen en voeder niet schadelijk is voor de voedselzekerheid en mogelijk zelfs voordelen kan bieden. Denk hierbij aan biobased chemicaliën en materialen.
In 2023 heerst er een wereldwijde voedselcrisis. Acute voedselonzekerheid raakt volgens het Wereldvoedselprogramma 349 miljoen mensen verspreid over 79 landen, een aantal dat nog nooit zo hoog is geweest (in 2021 bedroeg dit aantal 287 miljoen). Dit houdt een stijging in van 200 miljoen mensen ten opzichte van het niveau voorafgaand aan covid-19. Wereldwijd vechten meer dan 900.000 mensen om te overleven, in omstandigheden die doen denken aan een hongersnood. Dit cijfer is nu tien keer zo hoog als vijf jaar geleden - een zorgwekkend snelle stijging.
Huidige debat rondom biomassa is subjectief
Het doel van RCI's nieuwe publicatie is om aan te tonen dat het welbekende debat rondom biomassa gebrekkig en subjectief is, en niet volledig gebaseerd is op bewijzen. Daardoor laat veel invloedrijkere oorzaken van het wereldwijde voedseltekort buiten schot. In 2023 gaat het hierbij volgens het Wereldvoedselprogramma vooral om klimaatverandering, conflicten, verliezen binnen de waardeketen, de gevolgen van covid-19, een extreem ongelijke verdeling van rijkdom, een grote afhankelijkheid van voedselimporten uit geïndustrialiseerde landen en een te hoge vleesconsumptie. Concurrentie tussen verschillende toepassingen van biomassa wordt niet genoemd als een van de relevante oorzaken.
Voordelen van biomassa voor industriële toepassingen
Het gebruik van biomassa (zoals suikerbieten) voor industriële toepassingen kan daarentegen fossiele grondstoffen overbodig maken en daarmee klimaatverandering helpen terug te dringen door bij te dragen aan de broodnodige emissiereductie wat betreft fossiele koolstof. De auteurs achter de publicatie ontkennen niet dat het wereldwijde voedseltekort snel aangepakt moet worden, maar stellen dat het gebruik van voedsel- en voedergewassen voor chemicaliën en materialen niet noodzakelijkerwijs leidt tot meer voedselonzekerheid. Sterker nog, volgens hen brengt dit mogelijk verschillende voordelen met zich mee voor de lokale en wereldwijde voedselzekerheid, beheersing van klimaatverandering en andere elementen:
- Het klimaat profiteert. Om klimaatverandering tegen te gaan, moeten we afstappen van fossiele grondstoffen. Biobased materialen zijn deel van de oplossing en kunnen zo een van de grootste oorzaken van het wereldwijde voedseltekort helpen terug te dringen.
- De grondproductiviteit profiteert. De concurrentie tussen toepassingen draait niet om het soort gewas dat geteeld wordt, maar om de grond zelf. Wat mogelijk is en wat niet hangt af van de beschikbaarheid van landbouwgrond, en daarmee de beschikbaarheid van voedsel en voeder. Dankzij langdurige optimalisatie en de verschillende co-producten die tegelijkertijd voor meerdere toepassingen ingezet worden, leveren voedsel- en voedergewassen een hoge opbrengst op.
- Het milieu profiteert dankzij het efficiëntere gebruik van middelen, de hogere productiviteit van voedsel- en voedergewassen en het kleinere gebied dat nodig is voor landbouw, met name als landbouwmethoden worden verbeterd om beter rekening te houden met ecosystemen en de gezondheid van de grond.
- Boeren profiteren omdat ze meer kunnen verkopen aan verschillende sectoren (voedsel, voeder, biobrandstoffen en materialen), wat hen meer financiële zekerheid geeft. Dit kan leiden tot meer investeringen en een grotere beschikbaarheid van landbouwgrond. Ook kan dit een duurzame ontwikkeling van de landbouw waarborgen, waarmee de landbouw binnen de EU in stand gehouden wordt.
- De marktstabiliteit profiteert omdat er wereldwijd meer voedsel- en voedergewassen beschikbaar zijn, wat het risico op tekorten en speculatieve pieken verlaagt. Het effect van biobrandstoffen en biobased materialen op voedselprijzen is verwaarloosbaar.
- De voederzekerheid profiteert dankzij de waardevolle en eiwitrijke co-producten van voedsel- en voedergewassen (die ook kunnen worden ingezet om mensen van eiwitten te voorzien).
- De voedselzekerheid profiteert dankzij de hogere beschikbaarheid van eetbare gewassen die opgeslagen kunnen worden en in tijden van nood flexibel verdeeld kunnen worden. Een dergelijke noodreserve verlaagt het risico op regionale voedseltekorten veroorzaakt door aanbodcycli.
Geen pasklare oplossing
Volgens de auteurs draait het er niet om of biomaterialen met eetbare of niet-eetbare gewassen worden geproduceerd, maar hoe grondstoffen voor de productie van biomaterialen in een landschap worden geïntegreerd en welke maatschappelijke, ecologische en prijstechnische gevolgen dit heeft voor de locatie (BFA 2022). Welke grondstof er gekozen wordt hangt af van allerlei factoren, waaronder de locatie zelf. Er bestaat daarom geen pasklare oplossing.
Potentie van suikerbieten
Vergeleken met andere grondstoffen presteren suikerbieten het beste. Nederlandse suikerbieten bieden een hogere opbrengst dan veel andere biomassabronnen: 164%, vergeleken met consumptieaardappelen (101%) en wintertarwe (116%). Bovendien creëert Cosun Beet Company waarde uit de hele suikerbiet, waarbij niks verspild wordt. Met suikerbieten produceren we niet alleen suiker voor rechtstreekse verwerking in voedsel, maar we maken er ook bio-ethanol en biogas mee, die we leveren aan de energiesector. Van bietenpulp wordt bijvoorbeeld duurzaam papier gemaakt, maar ook schoonmaakmiddelen en verzorgingsproducten. En tenslotte gebruiken we eiwitten uit bietenbladeren om een aanzienlijke bijdrage te leveren aan de markt voor calorierijke vegan voedingsmiddelen.
